اهمیت انتخاب برابرنهاده پارسی برای واژه های بیگانه

انتخاب برابرنهاده پارسی برای واژه­های بیگانه یکی از مسائل مهمی است که متخصصان هر رشته­ای باید به آن توجه کافی داشته باشند. در مورد واژه­هایی که خیلی فراوانی ندارند این مسأله چندان مشکل­ساز نخواهد بود. اما در مورد واژه­های بیگانه­ای که فراوانی بسیار بالایی دارد، انتخاب برابرنهاده پارسی برای آنها خیلی اهمیت پیدا می­کند. به عنوان مثال، واژه­های:

جهان وب (World Wide Webوب (Webوبگاه (Websiteوبنوشت (Weblog وبنگار (Web bloggerرایانه (Computerموشی (Mouse)، جست­و­جو (Searchجویشگر (Search engineرایانامه (E-mail) و غیره.

    فرهنگستان زبان پارسی و شورای گسترش زبان پارسی در انتخاب برابرنهاده­های پارسی برای واژه­های بیگانه بسیار ضعیف عمل کرده و می­کنند. در همان ابتدای ورود یک واژه خارجی به زبان پارسی باید به سرعت معادل­سازی شود. چه خوب است که فرهنگستان زبان پارسی وبگاهی دارد و در آن واژه­های مصوب و برابرنهاده­های واژه­های بیگانه را ارائه می­نماید تا مترجمان در انتخاب برابرنهاده درست به آن رجوع نمایند.

نوشته : علیرضا نوروزی در ساعت ٩:۳٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۱/٢٩


اَبَرداده یا فراداده

اَبَرداده یا فراداده برابرنهاده­های فارسی است که برای واژه MetaData گذاشته شده است. MetaData خود یک واژه مرکب از دو واژه یونانی Meta و  Data است. برابرنهاده فرانسوی این واژه Métadonnées و برابرنهادی اسپانیولی آن Metadatos، است. برخی از متون عربی نیز معادل المیتادیتا و ميتاديتا برای آن برگزیده­اند. اَبَرداده یا فراداده یعنی داده در مورد داده یا اطلاعات در مورد اطلاعات. برای کسب اطلاع بیشتر در باب این موضوع به مقاله­های نوشته شده توسط مهدی صفری و داریوش علیمحمدی مراجعه شود.

فرهنگ لغات  Oxford English Dictionary برای واژه MetaData یک مدخل جدا ندارد.

نوشته : علیرضا نوروزی در ساعت ۱:٢٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۱/٢۸


مقاله های مندرج در نمایه‌های استنادی

بررسی مشارکت علمی کتابداران ایرانی در سطح بینالمللی:

با تأکید بر مقاله­های مندرج در نمایه‌های استنادی

علیرضا نوروزی

داریوش علیمحمدی

 

چکیده

از عوامل مهم پیشرفت یک رشته علمی، توان پژوهشی و کیفیت مقاله‌های چاپ شده در سطح ملی و بین­المللی است که توانایی رقابت آن رشته را در سطح جهان نشان می­دهد. این نوشته به بررسی وضعیت کمّی مقاله‌های منتشر شده به زبان انگلیسی توسط متخصصان کتابداری و اطلاع­رسانی ایران در سطح بین­المللی می­پردازد. یافته­های این پژوهش نشان می­دهد که وضعیت کمّی مقاله‌های منتشر شده توسط متخصصان کتابداری و اطلاع­رسانی ایران در سطح بین­المللی پایین است و توجه بیشتری را می­طلبد.

اين مقاله برای کسب نظر متخصصان کتابداری به زودی به گروه های بحث ارسال خواهد شود. اين مقاله هر سال  روزآمد خواهد شد و روی وبگاه گذاشته می شود.

نوشته : علیرضا نوروزی در ساعت ۱۱:٤٩ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۱/٢٦


نظام ملی کتابخانه های روستایی ایران

ایران کشوری است که بخش عظیمی از خاک آن را روستاها و جمعیت روستایی تشکیل می­دهند. اما نگاهی به  آمارهای پیش و پس از انقلاب نشان می­دهد که دولت­ها به گسترش کتابخانه­ها و مراکز اطلاع­رسانی در روستاها توجه کافی نداشته­اند. با توجه به این که دولت­ها به این مسأله توجهی ندارند، لذا کمک خیرین و روستاییانی که امروز شهرنشین هستند و اقوام و بستگانی در روستاها دارند ضروری است. با توجه به این­که اکثر ما بستگانی در روستا داشته یا داریم، پس بیایید اقدامی هر چند کوچک شروع کرده و به نام یکی از بستگانی که او را دوست داریم کتابخانه­ای روستایی حداقل در حد ۱۰۰ جلد کتاب کودک و نوجوان ایجاد کنیم و از کتابدار کوچک بخواهیم که کتابها را به دوستانش امانت دهد و اینگونه فرهنگ کتابخوانی و کتابداری را در روستاها گسترش دهیم.

نوشته : علیرضا نوروزی در ساعت ۱٢:۳٩ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٥/۱/٢۳


فرانسه: دموکراسی، آزادی بیان و اعتصاب

*این یادداشت خارج از حوزه کتابداری است.*

فرانسه یک شعار ملی دارد که عبارت است از: (Liberté - Egalité - Fraternité) به ترتیب یعنی برادری- برابری- آزادی. که البته مثل شعارهای ملی خیلی از کشورها فقط شعار است. برادری نیست، برابری بین خارجی و فرانسوی نیست، آزادی هم نیست، هر هفته بلاگرها، وبنگاران و سایر اندیشمندان را به زندان محکوم می­کنند کاری که در همه کشورها انجام می­شود. البته وضعیت فرانسه بهتر از برخی کشورهای دیگر است. در طول تاریخ، هر گاه جامعه تحت حاکمیت دولتمردان یک کشور، موافق با رأی و اندیشه آنها نباشند، جامعه زیر دست محکوم به زندان می­شوند.

نزدیک به یک ماه از اصلاح قانون کار فرانسه برای تسهیل اخراج کارگران جوان زیر بیست و شش سال می­گذرد. در این میان اقشار مختلف جامعه، از جمله دانشجویان و دانش­آموزان به عنوان آسیب­دیدگان مستقیم این قانون، همواره دست به اعتصاب و تعطیلی دانشگاه­ها و مدارس می­زنند و به اعتصاب عمومی می­پردازند. در برخی از دانشگاه­ها احزاب و اتحادیه­های دانشجوی و دانش­آموزی­ به­آرامی دست به اعتصاب می زنند و با گماردن دانشجویانی به عنوان انتظامات ویژه، از ورود دانشجویان دوره­های کارشناسی و کارشناسی ارشد به دانشگاه­ها جلوگیری می­کنند. البته ورود دانشجویان دکترا و اعضای هیأت علمی با ارائه کارت شناسایی مجاز است. در برخی از دانشگاه­ها مثل دانشگاه سوربون اعتصاب و تعطیلی دانشگاه­ها همزمان با نارضایتی عمومی جوانان (به­ویژه اعراب و آفریقایی­های مهاجر) از دولت فرانسه موجب درگیری میان پلیس (نیروی نظامی کلاه آبی و لژیون اترانژه) و جوانان می­شود.

نکته قابل توجه این است که کادر نیروی نظامی هنگ خارجی (Legion Etranger) یا معادل انگلیسی آن (Foreign Legion) اصالتاً فرانسوی نیستند. یعنی همه خارجی هستند که معمولاً برای جنگ با کشورهای خارجی (اففانستان، رواندا، کامبوج، ساحل عاج و غیره) و یا اعتصاب­های داخلی از آنها استفاده می­شود. هنگامی که یک مهاجر خارجی (از کشورهای روسیه، رومانی، چک، چین، ترکیه، مجارستان، مکزیک، آفریقا، ایران و غیره) به فرانسه وارد می­شود به او گفته می­شود که تو را ظرف فلان مدت به کشور خودت بر می­گردانیم و وی به ناچار یا برای کسب درآمد و امرار معاش می­گوید من آمده­ام که در هنگ خارجی­ خدمت کنم و برای مدت یک تا پنج سال به جرگه این نیرو می­پیوندد و بعد از پنج سال (اگر زنده ماند) ملیت فرانسوی می­گیرد. این هنگ نخستین بار در سال ۱۸۳۱ به وجود آمد. دلیل تأسیس آن این است که دولتمردان فرانسوی نمی­خواهند که فرانسوی­ها در جنگ کشته شوند. البته در برخی اسناد به دروغ می­گویند که اعضای این هنگ داوطلب هستند، به سخنی دیگر آنها داوطلب­های خارجی هستند. یک وبگاه هم دارد (www.legion-recrute.com).

البته اعضای هنگ خارجی درآمد خیلی خوبی دارند در ماه با حق مأموریت حداقل چهار تا پنج هزار یورو می­گیرند، معادل حقوق یک استاد تمام فرانسوی.  کاری که آمریکا هم انجام می­دهد، مکزیکی­ها و سیاهان را به خدمت می­گیرد و به عراق و افغانستان می­فرستد. تصور کنید وقتی اعضای این هنگ خارجی هستند، بنابراین به هیچ چیز حتی جان مردم رحم نمی­کنند به همین دلیل در اعتصاب­ها هم از این نیرو استفاده می­شود، در نزد این افراد چیزی به نام رحم معنی ندارد زیرا همه خارجی هستند. این است که هنگام سرکوب شورشیان به شدت عمل می­کنند.

البته در نهایت به دنبال این همه اعتصاب دولت فرانسه تصمیم به لغو این قانون گرفت.

نوشته : علیرضا نوروزی در ساعت ۱۱:٢٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۱/٢٢


علم اینترنت یا اینترنت شناسی

مجله علم اینترنت یا اینترنت­شناسی هم نخستین شماره آن به صورت دسترسی آزاد منتشر شد، اما برخی از مقاله­ها به دلیل مشکل وبگاه آن قابل دسترس نیست. این مجله به مسائل و نظریه­های مرتبط با اینترنت می­پردازد. البته وب جزو موضوع­های تحت پوشش این مجله نیست، اما با این وجود به مسائل وب هم می­پردازد. در واقع، همطراز مجله وب­شناسی شد.

نوشته : علیرضا نوروزی در ساعت ۱۱:٥٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۱/۱٧


پایگاه های اطلاعاتی دسترسی آزاد

OAIster

یک پایگاه Open Archives Initiative است که امکان جستجو در تمامی واسپارگاه­ها و آرشیوهای الکترونیکی دسترسی آزاد موجود در دانشگاه­ها و موسسه­های مختلف را فراهم می­آورد. پایگاه ارزشمندی است که بیش از هفت میلیون رکورد اطلاعات کتابشناختی آثار علمی ارزشمند را در بر می­گیرد.

E-prints Network هم مشابه این پایگاه است. برای جستجو در این پایگاه بهتر است تمامی حوزه­های موضوعی و تمامی پایگاه­ها انتخاب شود.

دو پایگاه پیش­گفته شبیه یک اَبَر موتور کاوش یا یک کتابشناسی کتابشناسی­ها عمل می­کنند که امکان جستجو در همه پایگاه­ها را فراهم می­کنند.

نوشته : علیرضا نوروزی در ساعت ۱۱:٢٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۱/۱٧


هوشمندی رقابتی: نقش اطلاعات و کتابخانه

هوشمندی رقابتی، برنامه­ای اصولی و علمی برای گردآوری، تجزیه و تحلیل، و مدیریت اطلاعات برون سازمانی درباره رقیبان و روند کلی بازار به منظور پیشبرد و پیشرفت اهداف شرکت یا سازمان خاصی است. منظور از اطلاعات، اطلاعاتی است که ممکن است برنامه­ریزی، تصمیم­گیری و عملکرد سازمان را تحت تأثیر قرار دهد. نقش کتابخانه­ها و کتابداران در این فرایند اطلاع­رسانی تجاری چیست و کجاست؟

قابل ذکر است که درباره این موضوع، مقاله­ای به زبان پارسی در دست تدوین است که برای ۶ ماه دیگر آماده خواهد شد.

نوشته : علیرضا نوروزی در ساعت ٤:٠۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۱/۱٥


سپاسگزاری

از دوستانی که به مناسبت تولد دخترم، یادداشت تبریک ارسال کرده بودند، صمیمانه سپاسگزارم. برخی از دوستان نام او را پرسیده بودند. نام او نیوشا به معنی (شنونده، شنوا، فراگیر، یادگیر، یادگیرنده، باخرد، فرزانه)، یک نام اصیل ایرانی است. با سپاس.

نوشته : علیرضا نوروزی در ساعت ٤:٠۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۱/۱٥


Not Without My Daughter

Happy Birthday my little Angel! She was born on 28th March 2006, at 6:56am. Welcome to the wonderful world. I am always grateful to have you.

نوشته : علیرضا نوروزی در ساعت ۱۱:٢٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۱/۸


فرهنگ استناد و اهمیت استناد

در یادداشت­های پیشین به بحث نمایه استنادی، اهمیت استناد و فرهنگ استناد پرداخته شد. کتابدار اعظم یعنی محمد زره­ساز یادداشت طنزی بر استناد و سرقت ادبی نوشته است که خواندنی است.

با توجه به این­که برخی از وبگردها یادداشت پیشین که در باب فرهنگ استناد بود را مطالعه نکرده­اند، در نتیجه تعریف استناد در اینجا مجدداً ذکر می­شود.

در هر اثر علمی خواه چاپی یا الکترونیکی "ممکن است به دلایل گوناگون به تجربه­ای، قولی یا مکتوبی اشاره شود.[…] اشاره به سخن یا سند پیشین اصطلاحاً استناد خوانده می­شود" (حرِّی، ١٣٧٢).در واقع، استناد یعنی "قبول صحت و درستی یک مدرک توسط مدرک دیگر" (عصاره، ١٣٧٧). به دیگر سخن، استناد رابطه میان اثر استناد دهنده با اثر استناد شونده را نشان می­دهد. نویسندگان به دلایل گوناگونی استناد می­دهند که پروفسور یوجین گارفیلد(۱۹۶۵) فهرستی از ١٥ دلیل اصلی استناد را بر می­شمارد که در اینجا برخی از آنها ذکر می­گردد.

١. تجلیل از پیشینیان

٢. اعتبار بخشیدن به آثار مرتبط (تجلیل از همتایان)

٣. اثبات ادعاها

٤. مشخص کردن آثار اصلی و مهمی که در آن یک ایده­ای پدیدار شده است.

 

منابع

حرِّی، عباس (١٣٧٢). مروری بر اطلاعات و اطلاع رسانی. تهران: صفحه ۲۹۱.

عصاره، فریده (١٣٧٧). تحلیل استنادی. فصلنامه کتاب، پاییز و زمستان، صفحه ۳۴-۴۸.

Garfield, Eugene (1965). Can citation indexing be automated? Available at: http://www.garfield.library.upenn.edu/essays/V1p084y1962-73.pdf 

نوشته : علیرضا نوروزی در ساعت ۸:٥٩ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٥/۱/٧


پروانه ثبت اختراع: پایگاه های دسترسی آزاد

پروانه­ ثبت اختراع (Patents) جزو منابع اطلاعاتی دست اول در حوزه اطلاعات علمی و فنی به حساب می­آید. کشورهای پیشرفته­ای مثل آمریکا و استرالیا امکان دسترسی به متن کامل پروانه­های ثبت اختراع را برای سایر مخترعان و پژوهشگران فراهم می­نمایند. اگر شما یا دوستان شما به یک پروانه ثبت اختراع از شخص یا شرکت خاصی نیاز دارید، لازم نیست هزینه­های گزافی به مراکز اطلاع­رسانی ایرانی مثل .... که نقش واسط را بازی می­کنند بپردازید. کافی است که به وبگاه اداره ثبت اختراع کشورهای مختلف مراجعه شود. جیمز (از آمریکا) وبگاهی برایم فرستاده بود که بسیار سودمند است. کاربران به­راحتی می­توانند به متن کامل پروانه­های مورد نیاز خود دسترسی پیدا نمایند. این وبگاه (وبگاه نخست) به فهرست پایگاه­های اطلاعاتی مفید و دسترسی آزاد اضافه شد. در اینجا نیز پایگاه­های اطلاعاتی ثبت اختراعات معرفی می­شوند.

Free Patents Online

U.S. Patents

Patents of Australia

WIPO Patents Database

استراتژی­های جستجو در پایگاه ثبت اختراع­های آمریکا کمی پیچیده است. به عنوان نمونه، برای جستجوی واژه کتابخانه رقمی در عنوان پروانه­های ثبت شده باید از استراتژی زیر استفاده کرد.

ttl/(digital AND library)

ttl/("digital library")

نوشته : علیرضا نوروزی در ساعت ۸:٤٩ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٥/۱/٧


جستجوي اطلاعات پارسي از اينترنت

مهارت در جستجوي اطلاعات فارسي از اينترنت مقاله­ جالبی است از محمدصابر راثي ساربان‌قلي (نما، دوره ۵، شماره ۱) که به بررسی مسائل مربوط به زبان و خط پارسی، و مشکلات جستجوی اطلاعات پارسی در محیط وب می­پردازد. قابل ذکر است که این مقاله توسط خبرگزاری فارس و پیک­ایران نیز منتشر شده است که البته محل نشر مقاله: ماهنامه اطلاع‌رساني، شماره ۵ ذکر شده است.

نوشته : علیرضا نوروزی در ساعت ۱٠:۱۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۱/٦


مقایسه حضور خدمت دهنده های وبنوشت پارسی زبان در گوگل

حضور ایران در محیط وب از لحاظ فرهنگی، علمی، زبان­شناختی، اقتصادی و سیاسی  اهمیت زیادی دارد. وبنوشت­های پارسی و به­ویژه ارائه­دهندگان خدمات وبنوشت (وبلاگ)، از جمله پرشن­بلاگ، بلاگ­فا و میهن­بلاگ خدمت بزرگی به زبان و ادب پارسی کردند. وبنوشت­ها حضور ایران را در محیط وب بارزتر کرده و بسیاری از ایرانیان داخل و خارج کشور در رده­های سنی مختلف را به خود جلب نموده­اند. جدول زير ميزان صفحه های وب، نمايه سازی شده از هر خدمت دهنده را نشان می دهد.

 

تعداد صفحه­های وب در گوگل

دستور جستجو در گوگل

2,150,000

site:persianblog.ir

1,540,000

site:blogfa.com

537,000

site:mihanblog.com

348,000

site:blogsky.com

31,200

site:parsiblog.com

28,900

site:persianlog.com

16,500

site:caspianblog.com

16

site:rasablog.com

 

نوشته : علیرضا نوروزی در ساعت ٩:٢٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۱/٤


کتابخانه رقمی هندوستان

هندوستان از جمله کشورهایی است که در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) و کتابخانه­های رقمی پیشگام است. هندی­ها فناوری­های اطلاعاتی و اینترنت را به­راحتی در سطح کلان پذیرفته و به سوی جامعه اطلاعاتی یا جامعه دانش­محور در حرکت هستند. مؤسسه اطلاعات علمی هندوستان با همکاری وزارت اطلاعات و ارتباطات، کتابخانه رقمی هند (Digital Library of India) را ایجاد کرده­­اند. این کتابخانه رقمی شامل آثار در حوزه­های علمی مختلف و به زبان­های گوناگون از جمله اردو است. بیش از ۱۷۰۰ کتاب اردو زبان را در بر می­گیرد. قبلاً دسترسی به این کتابخانه آزاد بود، اما امروز امکان دسترسی مجدد به متن کتاب­ها فراهم نبود. به امید روزی که ایران دارای کتابخانه رقمی ایران  (Digital Library of Iran) باشد و به امید روزی که بتوان به وبگاه کتابخانه ملی ایران وصل شد

نوشته : علیرضا نوروزی در ساعت ۸:٥٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۱/٤


سال نو فرخنده باد!

سال نو بر تمامی ایرانیان (پارس، ماد، کُرد، بلوچ، لُر، ترک، عرب، …) آنان که ایرانی هستند و همواره به ایرانی بودن خود، به فرهنگ خود و به تاریخ این ملت فارغ از هر دین و آیینی افتخار می­کنند و برای افتخار، سربلندی و شکوفایی ایران گامی بر می­دارند، فرخنده باد!

تبریک ویژه خدمت خوانندگان وبنوشت کتابدار پارسی، آنان که در سال گذشته با یادداشت­ها و اظهارنظرهای عالمانه خود، کتابدار پارسی را در بهبود این وبنوشت یاری نمودند. امید است که در سال نو، هفت شین: شادی، شادابی، شادکامی، شاددلی، شادمانی، شهد و شانس قرین حال شما ایرانیان باد!

گوگل پارسی برای سال ١٣٨۵، لوگوی مخصوص سال نو گذاشته است. لوگوی زیبایی است. اما ای کاش در گوگل اصلی بود چه این که حتی پارسی زبانان نیز به گوگل اصلی رجوع می کنند و نه گوگل پارسی.

                   

نوشته : علیرضا نوروزی در ساعت ۳:٤۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۱/۱


نویسنده وبنوشت

علیرضا نوروزی

تماس با وبنگار
علیرضا نوروزی


آرشیو وبنوشت

صفحه نخست
آبان ٩۱
بهمن ۸٧
دی ۸٧
آذر ۸٧
آبان ۸٧
شهریور ۸٧
امرداد ۸٧
تیر ۸٧
خرداد ۸٧
اردیبهشت ۸٧
فروردین ۸٧
اسفند ۸٦
دی ۸٦
آذر ۸٦
آبان ۸٦
مهر ۸٦
شهریور ۸٦
امرداد ۸٦
تیر ۸٦
اردیبهشت ۸٦
فروردین ۸٦
اسفند ۸٥
بهمن ۸٥
دی ۸٥
آذر ۸٥
آبان ۸٥
مهر ۸٥
شهریور ۸٥
امرداد ۸٥
خرداد ۸٥
اردیبهشت ۸٥
فروردین ۸٥
اسفند ۸٤
بهمن ۸٤
دی ۸٤
آذر ۸٤
آبان ۸٤
مهر ۸٤
شهریور ۸٤
امرداد ۸٤
خرداد ۸٤
اردیبهشت ۸٤
اسفند ۸۳
بهمن ۸۳
دی ۸۳
آذر ۸۳
آبان ۸۳
فروردین ۸۳

پیوندستان

  مشاوره اطلاعاتی

کلینیک اطلاعات ایران

InforMetrix

Information Metrix

InforMetrix Services

مجله وب شناسی

مجله وب شناسی فرانسوی

وبنوشت مجله وب شناسی

گروه بحث علم اطلاعات و دانش ایران

ضریب تأثیرگذاری وبگاه های دانشگاهی ایران

وب سنجی

وبسنجی

سازماندهی دانش

آرشیو دسترسی آزاد کتابداری و اطلاع رسانی

انجمن نمایه‏سازی ایران

انجمن علم و فناوری اطلاعات کورد

صرافی یورو

تماس با من






حوزه های موضوعی
وب شناسی، دانش شناسی
مشاوره اطلاعاتی
علم سنجی، کتاب سنجی
استفاده از مطالب وبنوشت
مشاوره اطلاعاتی با ذکر منبع مجاز است
سپاس
دکتر علیرضا نوروزی


لوگوی دوستان

وبلاگ فارسی
وبلاگ فارسی