دلایل مهجور ماندن رشته کتابداری در ایران در سطح ملی و بین المللی

نگاهی بر مطالب نوشته شده روی وبنوشت­های پارسی زبان و از جمله وبلاگ گروهی کتابداران ایران که در واقع، اخبار کتابداری و اطلاع­رسانی ایران و زبان گویای کتابداران ایران است، نشان می­دهد که بسیاری از کتابداران، اطلاع­رسانان و دانش­شناسان ایرانی معتقدند که رشته کتابداری (یا آنچه که از این پس ما آن را دانش­شناسی و اطلاع­شناسی می­گذاریم) در ایران مهجور مانده است.

    نخست قابل ذکر است که نباید ایران را با مهد کتابداری و اطلاع­رسانی دنیا یعنی آمریکا مقایسه کرد. به عنوان مثال، بر اساس قانون آمریکا (U.S. Code) هر قاضی آمریکایی باید یک کتابدار به عنوان دستیار داشته باشد که متن قوانین و آخرین اطلاعات را در اختیار او قرار دهد تا بتواند سریع­تر در مورد پرونده­های قضایی تصمیم بگیرد. تصور شود که ۵۰ ایالت آمریکا هر کدام دارای ۵۰ شهر و هر شهر دارای یک دادگستری با ۵۰ قاضی؛ حال تعداد کتابداران دستیار این حضرات قاضی برابر است با = ۱۲۵۰۰۰ هزار نفر. اما تعداد کتابداران دانشگاه­ها، مدارس، کتابخانه­های عمومی و تخصصی چقدر است؟ وقتی در کشوری کتابداران در تمامی لایه­های قانون و قدرت (از دستیاری قضات تا همنشینی با اعضای کنگره) رسوخ کرده­اند، بنابراین هم دولت و هم ملت به آنها احترام می­گذارند.

اما دلایل مهجور ماندن کتابداری چیست؟

- پایین بودن روحیه همکاری و مشارکت بین کتابداران و کتابخانه­ها

- پایین بودن تعداد مجله­ها، مقاله­ها و آثار علمی به نسبت سایر رشته­ها.

- پایین بودن میزان حضور مباحث مربوط به کتابخانه، کتابداری و کتابخوانی در روزنامه­ها، خبرگزاری­ها، رسانه­های گروهی، تلویزیون، رادیو و غیره.

- مدیریت بر کتابخانه­ها و مراکز اطلاع­رسانی ایران توسط متخصصان سایر رشته­ها (از شیمی تا ریاضیات)، گویی در این مملکت قحط المکتبی است.  

- پایین بودن سطح مطالعه و کتابخوانی در جامعه و در نتیجه بیگانه بودن جامعه با کتاب، کتابخانه و قشر کتابدار [دانش­شناس].

- پایین بودن قدرت خرید جامعه برای خرید کتاب و مواد دیداری-شنیداری که خود ناشی از ناهمخوانی درآمدها با مخارج است.

- احساس عدم نیاز جامعه به مصرف اطلاعات به خاطر دانش­محور نبودن جامعه.

- تبلیغات وسیع رشته­های ارتباطات، فناوری اطلاعات، مدیریت اطلاعات و غیره در رسانه­های گروهی بخصوص رادیو- تلویزیون و عدم توجه به رشته کتابداری و اطلاع­رسانی [دانش­شناسی و اطلاع­شناسی] در مقیاس کلان.  

- همگام نبودن آموزش­های دانشگاهی کتابداری [دانش­شناسی و اطلاع­شناسی] با پیشرفت­های فناوری در ایران.

- به­روز نبودن دانش کتابداران  [دانش­شناسان و اطلاع­شناسان]، به عبارتی دیگر عدم توان کتابداران جهت پاسخگویی به نیازهای جدید جامعه

- عدم حضور کتابداران [دانش­شناسان و اطلاع­شناسان] در پست­های سیاسی و کلیدی در جامعه.

- عدم سرمایه­گذاری کافی توسط دولت در بخش کتابخانه و فرهنگ.

- تأثیر اینترنت و وب بر کاهش مراجعان کتابخانه­ها.  

- مشکل بر سر نام کتابداری و واژه کتابدار بعد از ۴۰ سال. نگاهی به معادل کتابدار در زبان­های زنده دنیا نشان می­دهد که در اکثر زبان­های اروپایی غیرانگلیسی زبان از واژه کتابخانه+دار استفاده کرده­اند.

   فرانسوی Bibliothécaire

   آلمانی Bibliothekar

   ایتالیایی Bibliotecario

   اسپانیایی Bibliotecario

   پرتغالی Bibliotecário

   انگلیسی Librarian

   معادل کتابدار در زبان عربی "مکتبی" است.

نوشته : علیرضا نوروزی در ساعت ۱۱:۱۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/٦/۸


نویسنده وبنوشت

علیرضا نوروزی

تماس با وبنگار
علیرضا نوروزی


آرشیو وبنوشت

صفحه نخست
آبان ٩۱
بهمن ۸٧
دی ۸٧
آذر ۸٧
آبان ۸٧
شهریور ۸٧
امرداد ۸٧
تیر ۸٧
خرداد ۸٧
اردیبهشت ۸٧
فروردین ۸٧
اسفند ۸٦
دی ۸٦
آذر ۸٦
آبان ۸٦
مهر ۸٦
شهریور ۸٦
امرداد ۸٦
تیر ۸٦
اردیبهشت ۸٦
فروردین ۸٦
اسفند ۸٥
بهمن ۸٥
دی ۸٥
آذر ۸٥
آبان ۸٥
مهر ۸٥
شهریور ۸٥
امرداد ۸٥
خرداد ۸٥
اردیبهشت ۸٥
فروردین ۸٥
اسفند ۸٤
بهمن ۸٤
دی ۸٤
آذر ۸٤
آبان ۸٤
مهر ۸٤
شهریور ۸٤
امرداد ۸٤
خرداد ۸٤
اردیبهشت ۸٤
اسفند ۸۳
بهمن ۸۳
دی ۸۳
آذر ۸۳
آبان ۸۳
فروردین ۸۳

پیوندستان

  مشاوره اطلاعاتی

کلینیک اطلاعات ایران

InforMetrix

Information Metrix

InforMetrix Services

مجله وب شناسی

مجله وب شناسی فرانسوی

وبنوشت مجله وب شناسی

گروه بحث علم اطلاعات و دانش ایران

ضریب تأثیرگذاری وبگاه های دانشگاهی ایران

وب سنجی

وبسنجی

سازماندهی دانش

آرشیو دسترسی آزاد کتابداری و اطلاع رسانی

انجمن نمایه‏سازی ایران

انجمن علم و فناوری اطلاعات کورد

صرافی یورو

تماس با من






حوزه های موضوعی
وب شناسی، دانش شناسی
مشاوره اطلاعاتی
علم سنجی، کتاب سنجی
استفاده از مطالب وبنوشت
مشاوره اطلاعاتی با ذکر منبع مجاز است
سپاس
دکتر علیرضا نوروزی


لوگوی دوستان

وبلاگ فارسی
وبلاگ فارسی