رده بندی مردمی (فوکسونومی): پرسش ها و پاسخ ها

- چرا شما از واژه ی فاکسونومی استفاده کرده ايد و آقای حسينی از واژه ی فولکسونومی؟ آيا اين دو يکی هستند؟ این دو واژه یکی هستند. البته من دوست ندارم که واژه بیگانه فوکسونومی یا فاکسونومی مستقیم وارد ادبیات فارسی شود. این یکی از دلایلی است که برای آن معادل رده بندی مردمی انتخاب کرده ام، هرچند گاهی داخل پرانتز ذکر می شود برای این که افراد بهتر با موضوع آشنا شوند. از سوی دیگر واژه رده بندی مردمی نیز هنوز جا نیافتاده است. اما من بر این باورم که واژه فوکسونومی درست تر است: نخست در انگلیسی حرف ل قبل از ک به طور معمول خوانده نمی شود. دوم  این که تلفظ فوکسونومی راحت تر است.   

- در سخنرانی به عدم استفاده از اصطلاحنامه و هرگونه زبان كنترل شده ای در فوكسونومی اشاره شد. به نظر شما آيا اين امر منجر به بلبشو و هرج و مرج اينترنتی نخواهد شد؟ من نیز بر این باورم که عدم کنترل واژگان موجب ناهماهنگی در زبان کاربران و به ویژه در بازیابی اطلاعات می شود، به همین دلیل در مقاله دیگری به زبان انگلیسی پیشنهاد کردم که حتماً کنترل واژگان اعمال شود حتی اگر خود سیستم بتواند به صورت واژه های پیشنهادی به کاربران پیشنهاد واژه ارائه دهد. کاری که به تازگی وبگاه دلپذیر(Delicious) نیز اعمال می نماید. تصور شود که چهار نفر یک مدرک واحد در مورد نیویورک را برچسب گذاری کرده اند که اگر نظام به صورت خود-هوشمند نباشد امکان همه مدارک مرتبط با نیویورک و امکان جامعیت بازیابی وجود نخواهد داشت، که البته وبگاه های مبتنی بر نظام رده بندی مردمی هنوز کاملاً هوشمند نیستند. مثال:

New.York,New-York,NewYork,NY,NYC

- آیا باید کتابداران و متخصصان موضوعی، برچسب ها (تگ ها) را انتخاب و ارزشگذاری نمایند و بعد کاربران استفاده نمایند؟ خیر نظام رده بندی مردمی به صورت، از پایین به بالا (Bottom-up) است و کاربران برچسب گذاری می نمایند؛ در حالی نظام های رده بندی کتابخانه ای و تاکسونومی به صورت از بالا به پایین (Top-down) هستند و کاربر در هیچ مرحله ای از سازماندهی اطلاعات نقش ندارد. بهتر است یک نظام ترکیبی از هر دو خیلی بهتر است. اما در آینده به احتمال زیاد نظام های رده بندی کتابخانه ای نیز تغییراتی ایجاد نمایند و کاربر-محور و کاربر-پسند شوند تا کاربر بتواند در فرایند سازماندهی کتابخانه مشارکت نماید. در محیط وب امکان استفاده از سرعنوان های موضوعی با نگاه کتابدارانه نیست اما همان گونه که در پاسخ به پرسش پیش گفته شد خود سیستم می تواند از کنترل واژگان به صورت های مختلف استفاده نماید، مثلاً اصلاح و جایگزینی واژه هایی که نادرست هستند، پیشنهاد موضوع به کاربر قبل از برچسب گذاری (نوعی پیش همارا)، استفاده از نظام های مبتنی بر هستی شناسی (Ontology) و غیره. 

پیشنهاد

پیشنهاد می شود برای آشنایی بیشتر با نظام رده بندی مردمی (فوکسونومی)، از وبگاهی که من آن را دلپذیر(Delicious) می خوانم، استفاده کنید. یک اسم و کلمه عبور انتخاب کرده و سعی شود با آن آشنا شوید، حداقل برای کسب اطلاع از روند آن.

نوشته : علیرضا نوروزی در ساعت ۸:٢۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۱٢/٢٠


نویسنده وبنوشت

علیرضا نوروزی

تماس با وبنگار
علیرضا نوروزی


آرشیو وبنوشت

صفحه نخست
آبان ٩۱
بهمن ۸٧
دی ۸٧
آذر ۸٧
آبان ۸٧
شهریور ۸٧
امرداد ۸٧
تیر ۸٧
خرداد ۸٧
اردیبهشت ۸٧
فروردین ۸٧
اسفند ۸٦
دی ۸٦
آذر ۸٦
آبان ۸٦
مهر ۸٦
شهریور ۸٦
امرداد ۸٦
تیر ۸٦
اردیبهشت ۸٦
فروردین ۸٦
اسفند ۸٥
بهمن ۸٥
دی ۸٥
آذر ۸٥
آبان ۸٥
مهر ۸٥
شهریور ۸٥
امرداد ۸٥
خرداد ۸٥
اردیبهشت ۸٥
فروردین ۸٥
اسفند ۸٤
بهمن ۸٤
دی ۸٤
آذر ۸٤
آبان ۸٤
مهر ۸٤
شهریور ۸٤
امرداد ۸٤
خرداد ۸٤
اردیبهشت ۸٤
اسفند ۸۳
بهمن ۸۳
دی ۸۳
آذر ۸۳
آبان ۸۳
فروردین ۸۳

پیوندستان

  مشاوره اطلاعاتی

کلینیک اطلاعات ایران

InforMetrix

Information Metrix

InforMetrix Services

مجله وب شناسی

مجله وب شناسی فرانسوی

وبنوشت مجله وب شناسی

گروه بحث علم اطلاعات و دانش ایران

ضریب تأثیرگذاری وبگاه های دانشگاهی ایران

وب سنجی

وبسنجی

سازماندهی دانش

آرشیو دسترسی آزاد کتابداری و اطلاع رسانی

انجمن نمایه‏سازی ایران

انجمن علم و فناوری اطلاعات کورد

صرافی یورو

تماس با من






حوزه های موضوعی
وب شناسی، دانش شناسی
مشاوره اطلاعاتی
علم سنجی، کتاب سنجی
استفاده از مطالب وبنوشت
مشاوره اطلاعاتی با ذکر منبع مجاز است
سپاس
دکتر علیرضا نوروزی


لوگوی دوستان

وبلاگ فارسی
وبلاگ فارسی