اَبَرداده نام دیگر نمایه سازی و فهرستنویسی

اَبَرداده یعنی داده در مورد داده یا اطلاعات در مورد اطلاعات (برای آشنایی بیشتر در مورد اَبرداده به زبان فارسی نگاه شود به مقاله­های نوشته شده توسط مهدی صفری و داریوش علیمحمدی). در سال­های اخیر واژه اَبَرداده تا حدودی جای فهرستنویسی (Cataloguing) و نمایه­سازی (Indexing) را گرفته است و هر گاه در یک پایگاه اطلاعاتی بحث می­شود و گفته می شود آیا اَبَرداده به­درستی رعایت شده است؟ منظور این است که آیا اصول نمایه­سازی، کلیدواژه­ها و غیره درست رعایت شده است یا نه.  اما پرسش این است که آیا روزی فرا می رسد که واژه برچسب (Tagging یا Tag) جای کلیدواژه (KeyWords) را بگیرد؟ فرق این دو واژه در آن است که معمولاً کلیدواژه از یک اصطلاحنامه یا فهرست واژگان توسط متخصصان نمایه­سازی و فهرستنویسی انتخاب می شود، اما برچسب­سازی (Tagging) توسط کاربران نهایی بدون استفاده از اصطلاحنامه یا فهرست واژگان، در فهرست منابع مورد علاقه (Bookmarksیا Favorites) در رایانه یا در صفحه­های وب انجام می شود که هدف از این کار بازیابی سریع منابع برچسب خورده در آینده است.

در واقع، یک برچسب کلمه ای است که یک منبع اطلاعاتی (وبگاه، وبنوشت، موسقی، فیلم و غیره) خاص را توصیف می کند. از دید موتورهای کاوش، کاربر به طور غیرمستقیم با برچسب­سازی به منابع خاصی رأی مثبت می­دهد. موتورهای کاوش نیز این برچسب­ها را به روش­های مختلف در رتبه­بندی و نمایه­سازی صفحه­های وب به­کار می­برند. در برخی از پایگاه­های اطلاعاتی با استفاده از این برچسب­ها می­توان منابع مرتبط را بازیابی کرد. به عنوان مثال، در پایگاه اطلاعاتی زیر می­توان از طریق برچسب­ها به جستجو پرداخت. اگر واژه Metadata  در قسمت Tag جستجو شود می توان متوجه شد که چه کسانی این برچسب را به منابع اطلاعاتی دلخواه خود داده­اند.

http://www.citeulike.org

همچنین  پایگاه زیر نیز نوعی دیگر از این نظام خاص مبتنی بر برچسب­ها می­باشد.

http://del.icio.us

در این پایگاه می­توان به منابع وب، وبنوشت­ها یا وبگاه­های مورد علاقه خود برچسب خاص داد و به­راحتی بازیابی و دسترسی پیدا کرد. در واقع، می توان علایق خود را با دوستان و همکاران مشترک شد. این نوع برچسب­دهی مشترک توسط کاربران نهایی را "Collaborative tagging" نیز می نامند. لازم است که متخصصان کتابداری و اطلاع رسانی از این شیوه­های نوین در ذخیره­سازی، سازماندهی و بازیابی اطلاعات استفاده نمایند. این نوع همکاری می تواند نظام های اطلاعاتی را بهبود بخشد. برچسب­هایی که زیاد به کار برده می شوند و منابعی که توسط کاربران انتخاب شده و زیاد برچسب خورده­اند را می توان در این نظام­های بازیابی اطلاعات به راحتی شناسایی کرد. در واقع، فراوانی انتخاب یک منبع موجب اعتبار بیشتر آن می شود. وبگاه اخیر محبوب­ترین (Popular) وبگاه­ها، عکس­ها، خبرگزاری­ها، رادیوها و ... را نشان می دهد.

     روش برچسب­دهی در وبلاگ­ها نیز استفاده می شود. کاری که در میهن­بلاگ انجام می شود و می توان به یادداشت­ها برچسب­های خاص داد و به راحتی یادداشت­های مرتبط را بازیابی کرد.

/ 4 نظر / 30 بازدید
برترينهاي پرشين بلاگ

با سلام به شما دوست عزيز، خوبيد؟....وبلاگ شما در برترينهای پرشين بلاگ معرفی شد......با آرزوی موفقيت روزافزون برای شما......در پناه حق باشيد.....

محمد

با سلام. تبريک به خاطر برتر شدن. من محمد همدانی جوانترين مربی تاريخ فوتبال ايران هستم البته با دومقام کشوری(برای غرور نگفته ام) من کتابداری خوانده ام چون من عاشق کتاب هستم. آيا شما به من این افتخار را می دهيد که من با شما ملاقاتی داشته باشم البته اگر شما در ايران باشيد. منتظر پيام گرم شما هستم

علیرضا نوروزی

با سلام. از توجه شما به وبنوشت کتابدار پارسی بی نهایت سپاسگزاری می شود. موفق باشید.

علیرضا

این هم موتور کاوش مخصوص وبنوشت ها (وبلاگ ها) که جستجوی مبتنی بر تگ یا برچسب های داده شده توسط بلاگرها نیز در آن انجام شدنی است.http://www.blogdigger.com