رده بندی مردمی (فوکسونومی): پرسش ها و پاسخ ها

- چرا شما از واژه ی فاکسونومی استفاده کرده ايد و آقای حسينی از واژه ی فولکسونومی؟ آيا اين دو يکی هستند؟ این دو واژه یکی هستند. البته من دوست ندارم که واژه بیگانه فوکسونومی یا فاکسونومی مستقیم وارد ادبیات فارسی شود. این یکی از دلایلی است که برای آن معادل رده بندی مردمی انتخاب کرده ام، هرچند گاهی داخل پرانتز ذکر می شود برای این که افراد بهتر با موضوع آشنا شوند. از سوی دیگر واژه رده بندی مردمی نیز هنوز جا نیافتاده است. اما من بر این باورم که واژه فوکسونومی درست تر است: نخست در انگلیسی حرف ل قبل از ک به طور معمول خوانده نمی شود. دوم  این که تلفظ فوکسونومی راحت تر است.   

- در سخنرانی به عدم استفاده از اصطلاحنامه و هرگونه زبان كنترل شده ای در فوكسونومی اشاره شد. به نظر شما آيا اين امر منجر به بلبشو و هرج و مرج اينترنتی نخواهد شد؟ من نیز بر این باورم که عدم کنترل واژگان موجب ناهماهنگی در زبان کاربران و به ویژه در بازیابی اطلاعات می شود، به همین دلیل در مقاله دیگری به زبان انگلیسی پیشنهاد کردم که حتماً کنترل واژگان اعمال شود حتی اگر خود سیستم بتواند به صورت واژه های پیشنهادی به کاربران پیشنهاد واژه ارائه دهد. کاری که به تازگی وبگاه دلپذیر(Delicious) نیز اعمال می نماید. تصور شود که چهار نفر یک مدرک واحد در مورد نیویورک را برچسب گذاری کرده اند که اگر نظام به صورت خود-هوشمند نباشد امکان همه مدارک مرتبط با نیویورک و امکان جامعیت بازیابی وجود نخواهد داشت، که البته وبگاه های مبتنی بر نظام رده بندی مردمی هنوز کاملاً هوشمند نیستند. مثال:

New.York,New-York,NewYork,NY,NYC

- آیا باید کتابداران و متخصصان موضوعی، برچسب ها (تگ ها) را انتخاب و ارزشگذاری نمایند و بعد کاربران استفاده نمایند؟ خیر نظام رده بندی مردمی به صورت، از پایین به بالا (Bottom-up) است و کاربران برچسب گذاری می نمایند؛ در حالی نظام های رده بندی کتابخانه ای و تاکسونومی به صورت از بالا به پایین (Top-down) هستند و کاربر در هیچ مرحله ای از سازماندهی اطلاعات نقش ندارد. بهتر است یک نظام ترکیبی از هر دو خیلی بهتر است. اما در آینده به احتمال زیاد نظام های رده بندی کتابخانه ای نیز تغییراتی ایجاد نمایند و کاربر-محور و کاربر-پسند شوند تا کاربر بتواند در فرایند سازماندهی کتابخانه مشارکت نماید. در محیط وب امکان استفاده از سرعنوان های موضوعی با نگاه کتابدارانه نیست اما همان گونه که در پاسخ به پرسش پیش گفته شد خود سیستم می تواند از کنترل واژگان به صورت های مختلف استفاده نماید، مثلاً اصلاح و جایگزینی واژه هایی که نادرست هستند، پیشنهاد موضوع به کاربر قبل از برچسب گذاری (نوعی پیش همارا)، استفاده از نظام های مبتنی بر هستی شناسی (Ontology) و غیره. 

پیشنهاد

پیشنهاد می شود برای آشنایی بیشتر با نظام رده بندی مردمی (فوکسونومی)، از وبگاهی که من آن را دلپذیر(Delicious) می خوانم، استفاده کنید. یک اسم و کلمه عبور انتخاب کرده و سعی شود با آن آشنا شوید، حداقل برای کسب اطلاع از روند آن.

/ 3 نظر / 8 بازدید
محسن حاجی زین العابدینی

جناب آقای نوروزی سلام از اینکه به سئوالات مطرح شده در خصوص مقاله مشترکتان با آقای منصوری پاسخ می دهید و در حقیقت همایش را تکمیل می کنید سپاسگزارم. رویکرد بسیار خوبی است که با توجه به اینکه در همایشها فرصت زیاد و کاملی برای پرسش و پاسخ وجود ندارد، از این طریق همه بتوانند جواب پرسشهای خود را بگیرند. حیف شد که امکان حضور شما در همایش سازماندهی اطلاعات فراهم نشد.

علیرضا

جناب آقای زین العابدینی، با سلام. به خاطر توجه شما سپاسگزارم. سعی خواهم کرد که به پرسش های مطرح شده تا حد امکان پاسخ دهم. بر خود لازم می دانم که به خاطر زحمات زیادی که برای برگزاری همایش متقبل شدید سپاسگزاری کنم. پیروز و پایدار باشید.

Maryam

سلام جناب نوروزی. الحق که استعداد خوبی در معادل سازی واژگان داريد. اصطلاح رده بندی مردمی خيلی بجاست. سال نوی شما مبارک. انشاالله سال ۸۶ سال پربار و شادی برايتان باشد.