کتابخانه چارپا: ضرورت توجه به کتابخانه های روستایی در ایران

laun.jpg   _44037488_children_body203.jpg

دیدن این عکس باعث شد تا نکاتی در مورد کتابخانه های روستایی ایران بنگارم. شاید همه بدانید که بر اساس تازه ترین آمار سرشماری ۳۵ تا ۴۰ درصد جامعه ایران، را روستاییان تشکیل می­دهند. آنان که در مواقع مورد نیاز مانند رأی­گیری با عناوینی چون روستاییان فداکار، زحمتکش، مستضعف، و غیره از آنها یاد می­شود. اما وقتی نگاهی به آمار کتابخانه های روستایی می­اندازید می­بینید که چقدر فراموش شده اند!

القصه یکی از دانشگاه های ونزوئلا (دانشگاه مومبوی Momboy) از روش نوینی برای ارسال کتاب به روستاها و مناطق عشایری استفاده می­کند و روستاییان را به مطالعه تشویق می­کند و نتایج آن موفقیت آمیز بوده است. این روش نوین در اینجا تحت عنوان "کتابخانه چارپا" (Bibliomulas) نامگذاری می­شود. به نقل از خبرگزاری بی­بی­سی انگلیسی: کودکان ونزوئلایی شیفته مطالعه کتابهایی هستند که با الاغ به روستا آورده می­شود. "کتابخانه چارپا" اجازه می­دهد تا مزایای مطالعه و خواندن در میان روستاییانی که اغلب با جهان اطراف خود ایزوله هستند، هم گسترش پیدا کند. ابزارهای مورد نیاز برای تشکیل یک "کتابخانه چارپا" عبارتند از: یک رأس الاغ، یک پالان مخصوص برای جا دادن کتابها، و یک کتابدار شجاع. کریستینا ویرا (Christina Vieras) مدیر طرح می­گوید که هدف ما: "گسترش لذت خواندن است."

Spreading the joy of reading 

    برای مطالعه اصل خبر نگاه شود به منابع. در اینجا به این نکته باید اشاره کرد که سی سال پیش دکتر ابرامی بر این باور بود که "آن [کتابدار و] دانش­شناسی که شیفته و فریفته فن و تکنیک و اختراعات شگفت­آور شود مشکل بتواند به مقصود رسید. آن­که در این راه گام بر می­دارد باید بیش از هر چیز، هر پند و اندرز و درس و تکلیف، جامعه خود را بشناسد و در گسترش دانایی­ها، همه افراد اجتماع را در نظر داشته باشد. این درست که خدمت به یک پژوهشگر ممتاز نمی­تواند و نباید همسان و هم­تراز خدمت به یک روستازاده نوسواد باشد. اما از یاد بردن آن روستازاده و انحصاری کردن خدمات برای آن پژوهشگر کجروی و گمراهی در این حرفه است. این سخن شاید در مورد مردمانی چون مردم ما که هنوز درصد بیسوادی میان آنها چشمگیر است درست­تر باشد. (ص.۹) "

منابع

ابرامی، هوشنگ (۱۳۷۹). شناختی از دانش­شناسی (علوم کتابداری و دانش­رسانی). تهران: نشر کتابدار. ص. ۱۲۸-۱۵۹.

Venezuela/>/>'s four-legged mobile libraries

http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/from_our_own_correspondent/6929404.stm  1.jpg

/ 2 نظر / 58 بازدید
احسان محمدی

سلام دکتر جان چند مدت پیش (فکر کنم یک سال پیش) هم پستی در مورد کتابخانه های روستایی نوشتنید.بنده خیلی دوست دارم که در این زمینه های طرحهای عملیاتی به اجرا شود.و حتی در نقاط شهری که از لحاظ فرهنگی فقیر هستند نیز کتابخانه های سیار بسیار موثر خواهد بود.انشالله ایران که تشریف آوردید این کار را با اتفاق بچه های پر انرژی و جوانان کتابدار انجام خواهیم داد.

محمدی

سلام. قبل از هر چيز تبريک بابت دفع تز دکترا. عذر می خوام از اينکه کمی دير شد. صميمانه آرزو می کنم موفق باشيد در تمام مراحل. ديدن عکسها انگيزه زيادی ميده به ما برای اينکه اين روز رو تجربه کنيم. مي تونم حدس بزنم چقدر خاطره انگيزه. هميشه موفق باشيد.